Η πρωτόγονη κομμουνιστική κοινωνία(1908)

Rosa LuxemburgΚώστας Μιλτιάδης

Το βιβλίο αυτό γράφτηκε από τη Ρόζα Λούξεμπουργκ το 1908 και αποτέλεσε το βασικό υλικό μιας σειράς διαλέξεων, που έδωσε η μεγάλη αυτή επαναστάτρια στο «σχολειό του Κόμματος», στο επονομαζόμενο λαϊκό πανεπιστήμιο της Γερμανίας. Με το γνωστό συγγραφικό της ταλέντο διατυπώνει κατά τρόπο απλό, εύληπτο και ζωντανό, ξεκινώντας απʼ τα πασίγνωστα ιστορικά γεγονότα, την ακμή, τη ζωή και την αποσύνθεση της πρωτόγονης κομμουνιστικής κοινωνίας. Το πιο αξιοσημείωτο όμως είναι ότι προσπαθεί να κάνει τον αναγνώστη της να κατανοήσει την πρωτόγονη κοινωνία στην παγκόσμια διάστασή της. Οι συγκρίσεις που κάνει ανάμεσα στην αρχαία κοινωνία της Σπάρτης, στους Ίνκας του Περού, στους Ινδούς, στους Αιγυπτίους, στις πρωτόγονες αυστραλιανές φυλές, στις ρωσικές αγροτικές κομμούνες, γίνονται κατά τρόπο αριστοτεχνικό. Το μεγάλο θεωρητικό και πρακτικό ενδιαφέρον που παρουσιάζει η ανάλυση των προκαπιταλιστικών μορφών της οικονομίας είναι αυτονόητο.

Σε τί συνίσταται η πρωτόγονη κοινωνία; Ποια η πραγματική σημασία των τοτέμ και των θρησκευτικών τους τελετουργιών; Πώς απʼ την πρωτόγονη κομμουνιστική κοινωνία φθάσαμε στην ταξική κοινωνία, ποιές οι διάφορες ιστορικές μορφές που πήρε αυτή η τελευταία μέχρι σήμερα; Να μερικά βασικά ερωτήματα, στα οποία θα πρέπει να απαντήσει οποιοσδήποτε θέλει να κατανοήσει και να μελετήσει τη σύγχρονη πολιτική οικονομία, αφού ο σύγχρονος καπιταλισμός δεν αποτελεί παρά το αποτέλεσμα ενός μακρόχρονου ιστορικού προτσές. Απʼ όλες τις προκαπιταλιστικές μορφές της οικονομίας η πρωτόγονη κομμουνιστική οικονομία παρουσιάζει το μεγαλύτερο ενδιαφέρον, όχι μόνον εξαιτίας της άπειρα μεγαλύτερης διάρκειας της περιόδου του πρωτόγονου κομμουνισμού σε σχέση με την πολύ μικρότερη περίοδο που καλύπτουν οι άλλες προκαπιταλιστικές μορφές, αλλά και εξαιτίας των βασικών καταχτήσεων του πολιτισμού στη μακραίωνη αυτή περίοδο.