Οι θάλασσες του Νότου(1979)

Manuel Vázquez MontalbánΡεγγίνα Ζερβού

Στη Βαρκελώνη του 1972, την προηγούμενη των δημοτικών εκλογών ο ιδιωτικός ντετέκτιβ Πέπε Καρβάλιο πρέπει να ανακαλύψει τις αιτίες ενός μυστηριώδους εγκλήματος. Ένας σπουδαίος επιχειρηματίας, ο Στιούαρτ Περδέλ, βρίσκεται μαχαιρωμένος σε μια ακραία γειτονιά της πόλης, όταν εδώ και ένα χρόνο όλος ο κόσμος πίστευε ότι είχε κάνει ένα ταξίδι στην Πολυνησία. Ο Καρβάλιο ανακαλύπτει τι είχε γίνει κατά τη διάρκεια αυτού του έτους, κι αρχίζει να γνωρίζει την ιδιάζουσα προσωπικότητα του θύματος: τις πνευματικές του προτιμήσεις και την επιμονή του να ακολουθήσει τα βήματα του Γκογκέν και να πάει στις Θάλασσες του Νότου, που στο μυθιστόρημα είναι ένα σταθερό σύμβολο μια ονειρικής και απραγματοποίητης ζωικής αφθονίας, και σιγά-σιγά αποκαλύπτεται ένα απρόσμενο μπέρδεμα που έχει ως φόντο ένα συναίσθημα γενικής απογοήτευσης. Από την υψηλή κοινωνία έως τον υπόκοσμο των προαστίων, το μυθιστόρημα χαράζει ένα έντονο πλαίσιο από πρόσωπα και πράματα που αντικατοπτρίζει τις προσωπικές και συλλογικές διαμάχες της σύγχρονης Ισπανίας. (ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΤΟ ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ)

«Οι Θάλασσες του Νότου» έχουν και μια διάσταση που παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για μας, ιδιαίτερα την περίοδο που περνάμε. Ο Μονταλμπάν περιγράφει με κάθε λεπτομέρεια μια εφιαλτική εικόνα εύκολου πλουτισμού με χαριστικές αναθέσεις έργων, τα οποία εκτελούνται υποτυπωδώς, για να εισπράξουν οι εργολάβοι το τίμημα. Και όλα αυτά, με πρόσχημα την «ανάπτυξη». Πάνω στα ίδια αχνάρια έγινε και η δική μας «ανάπτυξη», με πιστώσεις που σπαταλήθηκαν ή κατέληξαν σε λάθος τσέπες, με έργα που υπερκοστολογήθηκαν, με αγροτικές πιστώσεις που μοιράστηκαν αλόγιστα. [...] «Οι Θάλασσες του Νότου» είναι ένα από τα πιο αντιπροσωπευτικά δείγματα του μεσογειακού αστυνομικού μυθιστορήματος. Κατ' αρχήν, λόγω της επιβλητικής παρουσίας της πόλης. Η Βαρκελώνη κυριαρχεί στο μυθιστόρημα, μέσα από το οποίο αναδεικνύονται οι αντιθέσεις της: οι πλούσιες μεγαλοαστικές συνοικίες αλλά και οι φτωχές εργατικές που καταρρέουν, η όψη της Βαρκελώνης που μαγεύει και η άλλη που εξοργίζει. Ο Μονταλμπάν μιλάει στον αναγνώστη μέσα από την πόλη και τους κατοίκους της, μιλάει γι' αυτούς που την αγάπησαν και την πόνεσαν και γι' αυτούς που την πλήγωσαν. (Πέτρος Μάρκαρης, ΤΑ ΝΕΑ 25-7-2012))